Politie en parket
Bij elk misdrijf zet de politie vaststellingen, getuigenissen en verhoren op papier. Dat officiële papier heet proces-verbaal of kortweg PV. Als je aanwezig bent wanneer ze het PV opstellen, zullen ze jou vragen om deze verklaring te ondertekenen. De politie stuurt dan het PV naar het parket.
Het parket of Openbaar Ministerie, met aan het hoofd de procureur des Konings, onderzoekt alle PV's. Als het onderzoek rond is, kan het parket:
- de zaak zonder gevolg klasseren (of seponeren). Bijvoorbeeld omdat er onvoldoende aanwijzingen zijn dat het om ernstige schade gaat;
- een minnelijke schikking voorstellen. Dit betekent dat je niet voor de rechtbank hoeft te verschijnen als je het slachtoffer vergoedt;
- je voorstellen om bijvoorbeeld de schade te vergoeden en een vorming te volgen of een opdracht uit te voeren. Dat noemt men strafbemiddeling. Voer je de opdracht correct uit, dan vervalt de strafvordering en zal je niet voor de rechter moeten verschijnen. Als je niet akkoord gaat met de strafbemiddeling, dan kan je altijd een rechtszaak vragen.
Jeugdrechter en rechtsbijstand
Een jeugdrechter is bevoegd voor jongeren tot 18 jaar. De maatregelen die hij oplegt, kunnen wel verlengd worden tot je 20 jaar wordt, als de feiten gepleegd zijn voor je 18 was. Verkeersovertredingen en sommige zware misdrijven gaan vanaf de leeftijd van 16 naar de gewone rechtbank. Als je voor de jeugdrechter moet verschijnen heb je een advocaat of juridische bijstand nodig. Die bijstand is voor minderjarigen in principe kosteloos. In een justitiehuis zijn er dagen waarop je gratis consultaties kan krijgen. Je kan er ook vragen naar een pro-deo advocaat. Bij de Kinderrechtswinkel kan je rechtsbijstand krijgen, zij werken hiervoor samen met juristen en advocaten. In het centrum Advocaten voor Jongeren kan je gratis terecht voor advies. Je kan ook een wetswinkel binnenstappen als de drempel te hoog is om een advocaat onder de arm te nemen. Je wordt er geholpen door beroepsjuristen en betaalt een klein bedrag per consultatie.
Jeugdrechters houden zich bezig met heel verschillende dingen.
- met jongeren die een misdrijf begaan (diefstal, vechtpartijen, autorijden zonder rijbewijs...);
- met zware problemen tussen ouders en kinderen, maar dan wel alleen als er heel dringend iets ondernomen moet worden (bijvoorbeeld bij zware mishandeling) of als vrijwillige hulp door het Agentschap Jongerenwelzijn niet lukt;
- met zogenaamde burgerlijke zaken zoals adoptie, hoederecht na echtscheiding, trouwers jonger dan 18...
Vrederechter
In België is de vrederechter de makkelijkst bereikbare rechter en eigenlijk het gezicht van de justitie bij de burger. Wie als volwassene met het gerecht in aanraking komt, zal meestal met het vredegerecht te maken krijgen, omdat de vrederechter een zo ruime bevoegdheid heeft dat bijna alle zaken uit het dagelijkse leven van de mensen voor hem gebracht moeten worden.
Zelf naar de rechter?
Als minderjarige ben je procesonbekwaam. Dat wil zeggen dat je niet zelf naar de rechter kan stappen om op te komen voor je rechten. Als het nodig is, zullen je ouders of je voogd in jouw plaats voor je rechten opkomen.
Vragen?
In een justitiehuis zijn er dagen waarop je gratis consultaties kan krijgen. Hier kan je ook vragen naar een pro-Deoadvocaat. In het centrum Advocaten voor Jongeren kan je gratis terecht voor advies. Je kan ook een wetswinkel binnenstappen als de drempel te hoog is om een advocaat onder de arm te nemen. De deur van een wetswinkel staat altijd open. Je wordt er ook geholpen door beroepsjuristen. Je betaalt een klein bedrag per consultatie . In een jac vertellen ze je waar je goedkoop of gratis juridisch advies vindt.
Meer info?